در این بخش با "سوره های جز بیست و ششم" آشنا خواهیم شد .  

 

46- احقاف [نام سرزمین قوم عاد در نزدیکى یمن]

در آیه 21 مى‏خوانیم: «حضرت هود، قوم خودش (عاد) را در سرزمین احقاف، از عذاب خدا بیم داد.» احقاف در قسمت جنوبى عربستان بوده و الآن آثارى از آن باقى نمانده است.
هلاکت قوم هود و اقوامى دیگر در پیرامون مکه و نیز ایمان آوردن گروهى از جن، همچنین مطالبى درباره معاد، توحید و نبوت، از مسائل دیگر این سوره است.
و در پیام پایانى سوره، فرمان صبر و بردبارى به پیامبر مى‏دهد این سوره با 35 آیه، در مکه نازل شده است.

47- محمد(ص) [نام پیامبر بزرگ اسلام]

نام «محمد»«ص‏» در دومین آیه این سوره آمده است.
سوره، توصیفى است از کافران و روش‏ها و عملکردهاى آنان و نیز توصیفى است از مؤمنان و اعمال نیک و صفات پاکشان. از نعمتهاى نازله بر مؤمنین و عقوبتهاى وارده بر کافران سخن مى‏گوید. مقایسه‏اى است میان این دو جناح حق و باطل در دنیا و آخرت. و بیانگر این است که مقابله و مخالفت آگاهانه کفار با پیامبر و دین خدا فقط به زیان خودشان خواهد بود.
نام دیگر این سوره، «قتال‏» است. چرا که عنصر بارز جنگ با کفار و فرمان موضعگیرى قاطع در برابرشان، از پیشانى این سوره انقلابى آشکار است، همچنانکه از لحن آیات هم پیداست این سوره در مدینه و در دوره قدرت و آمادگى رزمى مسلمین نازل شده است و 38 آیه دارد.

48- فتح [پیروزى]

در آیه اول از پیروزى بزرگى که به یارى خدا نصیب پیامبر شد، یاد شده است. فتحى که در «صلح حدیبیه‏» فراهم آمد. پیامبر همراه 1400 نفر به جنگ مشرکین بیرون آمد. امیدى به بازگشت پیروزمندانه و بسلامت نبود ولى سرانجام با قراردادن آتش بس 10 ساله، بدون درگیرى به مدینه بازگشتند.
همین قرارداد، پیروزى‏هاى بزرگ دیگرى بدنبال داشت، مانند فتح خیبر در سال هفتم هجرى و فتح مکه به همراه 12 هزار سرباز مسلمان در سال 8 هجرى و مسلمان شدن تعداد زیادى از مشرکین در این فاصله. (به فتح مکه در آیه 27 این سوره اشاره شده است) اینهاست آن «فتح مبین‏» که سوره به آن نام، مشهور گشته است. سوره بیشتر مربوط است به امور داخلى مسلمین در ارتباط با بیعت مردم و سخنان عافیت طلبان و جوسازان و همچنین اشاره به خلق و خوى جاهلى مردم در گذشته و راه مبنى بر تقوا که پیامبر آورده در آخرین آیه ضمن بیان رسالت محمد، به خصوصیات اصحابش اشاره مى‏کند از جمله به: «اشداء على الکفار رحماء بینهم‏» یاران پیامبر(ص) نسبت به کفار شدید و سخت گیرند اما نسبت به یکدیگر مهربان مى‏باشند.
این سوره در سال 6 هجرى در مدینه پس از قرار داد صلح حدیبیه نازل شده و داراى 29 آیه مى‏باشد. مى‏باشد.


49- حجرات [حجره‏ها و اطاقها]

در آیه 4 نکوهشى از آندسته بى خردانى شده که بدون رعایت نکات اخلاقى از بیرون و پشت پنجره با فریاد، پیامبر را صدا مى‏کردند.
این سوره مشتمل است بر نکاتى از ادب و اخلاق مسلمان در رابطه با خدا و پیامبر و جلو نیفتادن از آنها، و سفارش به اصلاح بین مسلمانان و همنوعان و برخى نظامات اجتماعى، و کلاً سوره‏اى است اخلاقى، که از تمسخر و استهزاء، سوء ظن، تجسس و غیبت نهى مى‏کند و از همه مردم، کسى را برتر مى‏داند که با تقوا است «ان اکرمک عند اللّه اتقاکم‏» - آیه 13.
این سوره که 18 آیه دارد، مدنى است و در سال 7 هجرى نازل شده است.



50- ق [از حروف رمز اوائل سوره‏ها]

بستر کلى این سوره، معاد و احوالات مردم در قیامت است و در کنار این مسئله، از خلقت انسان تا مرگش و پس از مرگ و بعضى از پدیده‏هاى آفرینش و نعمت‏هاى خدا سخن به میان آمده است و یادى از بعضى اقوام تکذیب کننده که گرفتار عذاب خدا شدند.
45 آیه دارد و در سال پنجم بعثت در مکه نازل شده است. و دعوت سوره، به تحمل و استقامت و صبر، در برابر حرفهاى مشرکین است.


51- ذاریات [پراکنده کنندگان]

سوگند به فرشتگان داراى این صفت، یا بادهائى که گرد و خاک را، یا ابرها را مى‏پراکنند، در نخستین آیه آمده است. اشاره‏اى است به تدبیر عمومى خدا در جهان از طریق فرشتگان یا بادها.
سوره، بیان کننده معاد، و نقش تربیتى و سازندگى آن در عمل دنیائى انسان، و صفات متقین و داستانهائى از ابراهیم و موسى و قوم عاد و ثمود و قوم نوح است و بیان زوجیت عمومى در جهان خلقت و بیان فلسفه آفرینش جن و انس که «عبادت‏» است (آیه 56) و در پایان هشدارى به ستمگران و کافران.
چهل و هفتمین سوره‏اى است که در سال 7 بعثت در مکه نازل شده است و 60 آیه دارد.